Шуши мирев культура - Культура обско-угорских народов

Там ванӑн «Хӑтӆ» нємпи Ас-угорской театр хуща рәпитты шуши мир артистӆўв Победа мӑӊхӑтӆ пос­тӑты кєши йиӆуп «Вуӆаӊ» нємпи якӑӊ етн­хот ванӆтӑсӑт. Тӑм йиӆуп щирн ӆэщӑтум «пластической» якты вєр Еремей Айпин хӑншум «В окопах, или явление Екатерины Великой» путӑр хўват ӆэщӑтсы.

«Вуӆаӊ» нємпи етнхот Пєтра хон вош эвӑӆт ре­жиссёр ики Анатолий Гу­щин омсӑӆты вўянтӑс. Йи­ӆуп щирн аӆюм якӑт – Карелия мўв Петрозаводск вошн арсыр мирӑт яка вәнӆтӑты хә Александр Козин унтасн тывсӑт.

Вән кєр тыӆӑщ 10-мит хӑтӑӆн Нижневар­товск вош «Нюӆ х» нємпи ӛращты вєра вәнӆтӑты па рўтьщӑты тӑхи пўӊӑӆн Вурӊа мӑӊхӑтӆ постӑсы.

Ай кєр тыӆӑщ юхи хӑщум хӑтӆӑн «Югра» айкеӆӑт ӑкӑтты хотн вәйтантупсы вәс. Тыв «Торум Маа» нємуп йис пурмӑсӑт шавиты тӑхи  эвӑӆт программайт па проектӑт пиԯа рәпитты хә Вячеслав Кондин па округев оса тӑхет штаб хуща рәпитты хуят, «Новости Югры» газета вән кәща хә Владимир Меркушев юхтыйӆсӑӊӑн.

Касум вошн Нуви сӑӊхум районӑн иса мир рўтьщӑты хӑтӆӑтн ӆавӑӆӆыйт. «Касум ёх» нємпи шуши мир йис вєрӑт ӆавӑӆты па нух аӆумты тӑхи хуятӑт ӆыв пӑтэӆа әмӑщ вєрӑт ӆэщӑтӆӑт. Тӑм ванӑн ма щив ӊхсум па уша павӑтсум, хутыса рўтьщӑты хӑтӆӑт вєрӑнтӆыйт.

Щи оӆӑӊӑн мӑнєма «Касум ёх» тӑхийн рәпитты нє Марина Ка­бакова путӑртӑс:

Вән кєр тыӆӑщ 7-митн Нуви сӑӊхум вошн мир Вурӊа хӑтӆ постӑсӑт.

мӑӊхӑтӆ Этнокультур­ной центр ёх ӆэщӑт­сӑт. Щив вошӑӊ ӑшкола няв­рє­мӑт па тәса ёнтӑсты нє­ӊӑт вохӑнтсыйт. Щи хӑт­ӆӑн тӑм пўш сєма питум вет няв­рєм ӑӊкиӆаӆ-ащиӆаӆ мойӆупсэтн па ишӑк нє­пекӑтн катӆуптӑсыйт. Щи пийн «Увӑс хурамӑт» эвет-пухӑт яксӑт-арисӑт, кӑт ай эви стихотворения ӆў­ӊӑтсӑӊӑн. 

Ёмвош округн 2011-мит о вўш эвӑӆт «Вурңа хӑт» поступсы унтасн вән мӑңхӑта эщӑтса. Щи пӑта ин Югра мўв вошӑтн, кәртӑтн тӑм мӑңхӑт вән кєр тыӑщ кимӑт рўтьщӑты хӑтӑтн постыйӆа.

Вән кєр тыӑщ 10-мит хӑтӑн «Торум Маа» йис пурмӑсӑт тӑйты кәртӑн Ёмвошӑң па вошева мойӊа юхтум мир Вурңа имев мӑӊхӑт постӑсӑт.

Тӑм ванӑн Ёмвош ремёслайт хот йитн няврємӑт пӑта Россия арсыр кәртӑт па вошӑт кўтн наука хурасӑтн мӑнты «Катра пурайн па тӑм йисн вәӆты вєрӑт оӆӑӊӑн» XVI-мит научной конференция ӆэщӑтсы. Мосӆ лупты, щи айӆат ёх мирхотн тӑм хӑтӆӑтн тәп Ёмвошн вәӆты па арсыр тӑхетн вәнӆтыйӆты пухӑт па эвєт әмӑщ айкеӆӑт ӆўӊӑтты вєритсӑт. Ар пєлӑк айӆат хӑннєхуятӑт онлайн щирн хӑншум нєпекӆаӆ ремёслайт центр тӑхия китты щир тӑйсӑт. Ӆыв рәпатайӆаӆ тӑта артаԯӑты ёхн вантсыйт.

Тӑта мосванӑн Ём­­вошн технолого-пе­да­гоги­ческой кол­ледж хот йитн киникайт ӆў­ӊӑтты хотн рәпитты нєӊӑт па айӆат хӑн­нє­хуя­тӑт рўщ ясӑӊа па ли­тературая вәнӆ­тӑты нє Е. Ковалё­ва нє­масыя няв­рємӑт пӑта әмӑщ вәй­тан­тупсы ӆэщӑт­сӑт. «Ка­шӑӊ ясӑӊ тухӆӑӊ вой иты мӑнӑс» нємн нємӑтсэӆ.

Щимӑщ литератур­ной ванӆтупсы ӆыв нємасыя мўвтєӆ мирӑт поэзия хӑтӆа кантсэӆ.

Тарнӑӊ хўв йис вўш эвӑӆт хӑнтэт арӑӊ па моньщӑӊ ёх. Ин тӑмхӑтӆ вәнта йис моньщӆўв, путӑрӆўв юхӑтсӑт. Хәнты кашӑӊ хӑнты кан ар тӑйс. Тӑм пурайн шимӆ хӑннєхә кан ар тӑйӆ, тәп итәх ёх стихӑт хӑншты питсӑт. Аӆпа, щи путрӑт ищи ара аӆьщӑты рӑхӆ.  

Елена Александровна Кузнецова, (эви оп­ращ нємӆ Вагатова) сєма питӑс па єнмӑс Касум мўв Сәрум вошн. Ащеӆ па ӑӊкеӆ щӑта Газпром тӑ­хийн рәпитсӑӊӑн. Ӆўв ая вәӆ­маӆ вўш эвӑӆт ёнтӑсты, сӑк кӑрӑтты, тыйты вєрӑт сӑмӑӊа тӑйӆӑӆэ.