Рәт община кәща нєӊа вәӆ
Вән кєр тыӆӑщ нӆмит хӑтӆӑн «Тәрум тўтӑӊ» нємуп хӑннєхуятӑт рўтьщӑты тӑхийн Нижневартовской районӑн ихӑ ӑктӑщум хӑнтэт, юрнӑт па сыр-сыр мирӑт «Вурӊа хӑтӆ» пориӆӑсӑт. Щи пурайн ма «Хунзи» рәт община кәща нє Светлана Андреевна Хунзи пиӆа вәйтантыйӆсум па мкєм хўв путрємӑсмӑн.
Ӆўв сыр-сыр айкеӆӑт вєрӑс, муй щирн айтєӆн вәс па єнмӑс. Светлана лупӑс, хуты ӆўв Тогачевӑт рәт ёх эвӑӆт вәӆ. Ӑӊкеӆ па ащеӆ Хӑнты-Муши кәртэӆн Ӆорвош районӑн вәсӊӑн. Ащеӆ вәӆупсы хўваттыйн вой-хўӆ веӆпӑсӆӑты хәя вәс па рәпитӑс. Ӑӊкеӆ арсыр хотӑӊ рәпата ӆэщӑтӑс па няврємӑт єнмӑӆтӑс.
Светлана ӆыв хоттєӆ ёхӆаӆ хуща кимит эвия вәс. Катра ӆўв ӑӊкеӆ мӑтты ки ампӑӊ әхӑӆн тўт ха мӑнмаӆ па ӛш кўтупн ӆўв хущеӆа эвие тӑм нуви тәрум иӆпия вән кєр тыӆӑщ 11-мит хӑтӑӆн 1957-мит оӆн юхӑтмаӆ. Щиты ӆўв сєма щи питмаӆ па Хӑнты-Муши кәртэӆн айтєӆн упиӆаӆ па яйӆаӆ кўтӑтн вәӆмаӆ па єнуммаӆ. Имуӆтыйн, ӆапӑтмит оӆ ӆувата вмаӆн, ӑӊкеӆн-ащеӆн вәйт ӆор тыӆӑщ юхи хӑщум хӑтӆӑтн Муши вош кўтуп ӑшкола-интерната вәнӆтыйӆтыя тәсы. Щи пурайн ӆўв тәп хӑнты ясӑӊӑн путӑртты хошӑс. Рўщ ясӑӊӑн еша ӛхӑт ӆыв вәнӆтӑты питсыйт. Шєӊк ар хӑнты няврєм щи йисӑтн вәс па щи вєрӑт пӑта Светлана нух амтӑс, хән пухат па эвет пиӆа и ясӑӊӑн путӑртты вўянтӑс.
Муши вошӑӆн кўтуп ӑшкола 1973-мит оӆн ма етшуптумаӆ пийн Светлана нумӑс вєрӑс Пуӆӊавӑт воша мӑнты па щӑта ай тохтур нєӊа еӆӆы вәнӆтыйӆты. Хәӆум оӆ сора мӑнӑс, 1976-мит оӆн «медицинская сестра» щирн ӆўв училищайӆ етшуптӑсӆэ. Направления унтасн Муши вошӑӊ районӑӊ пәӆьницая рәпитты китсы. И оӆ мӑр тәп щи тӑхийн вәс па щӑӆта Вандияз (хӑнты щирн Вантты Ас) кәртӑӊ ай пәӆьница хотн фельдшер нє щира павӑтсы. Щи кәртэӆн, вантэ, катра мкєм арат ар хӑнты хә-нє иса вой-хўӆ веӆпӑсӆуман рәпитсӑт.
Вандияз кәрт пәӆьница хотэӆн Светлана Андреевна кӑт оӆ ай тохтур нєӊа вәс, шуши хӑннєхуятӆаӆ сыр-сыр мәшӑӊ вєрӆаӆ тўӊщирӑӊа лекщитӑс.
Щӑӆта нумӑс вєрӑс па 1979-мит оӆн ӑӆ щиты йиӆуп Нижневартовск вош вантты мӑнӑс. Щи пурайн вош хуща веӆьщи сєма питум ай няврємӑт тӑхи пўншсы па Светлана щив медсестра щирн рәпитты вохсы. Иикеӆ шәӊӑт, Сергей Иванович Хунзи, щи оӆӑтн веӆщи армия эвӑӆт юхтӑс па Армизон вош техникум хуща тракторн рәпитты па машинаитн ӊхты вәнӆтыӆӑс.
Вәнӆтӑты вєрӑӆ етшуптумаӆн Сергей Иванович сырыя тракторн рәпитӑс па ӛхӑт вән кәща ёхӆаӆ унтасн машинайн рәпата мущатӑс. Светлана ӆапӑт оӆ веӆьщи сєма питум ай няврємӑт тӑхи хуща вәс. Ӛхӑт ӆўв няврємӆаӆ ӑшколая ӊхты питсӑт. Ӆўв Нижневартовск вош стоматологической поликлиника тӑхи хуща медицинской сестра щирн рәпата вәйтӑс.
Па иса пенсияя мӑнты вәнты щи тӑхийн 30-кєм оӆ мӑр рәпитӑс.
Ма иньщӑссєм ӆўвеӆ, хән арсыр мӑӊхӑтӆӑтн якты-ариты питсӑт?
Светлана па тӑмиты путӑртӑс:
- Щи киньща 1990-мит оӆн, хән округ мўвев 60 оӆа йис, миӊ икисаӊӑн ӑшколая вохсыйман, хута мўӊ няврємӆўв кашӑӊ хӑтӆ вәнӆтыйӆсӑт. Ӑшкола кәщаитн ясӑӊӑн мӑсыюв, ӆәӆн хӑнты ясӑӊӑн муӆты ар мир еӆпийн ат путӑртсумн.
Щи пурайн ма ай ар шәпие арисум:
Сохӆӑӊ хотхӑр кўтпиенӑн эвим якӑӆ,
Ай Катяри м эвим, эвим щи якӑӆ!
Щиты ма арєм еӆӆы арисєм. Хән па иӆӆы ӑӊкӑрмӑсум, Катя эвим щикєм ма па тәса хӑнты як щирӑтн якӑӆ. Иса ар сухӑнты вўш вәнты щиты якӑс.
Иха юхтум арсыр мир хӑннєхуятӑта щи вєрӆ шєӊк әмща еӆӆы щи питӑс.
Щи вєр пийн ӆыв арсыр тӑхетн якты-ариты хотӑт ванӆтӑты питсӑт. Ӛхӑт «Хунзи» хоттєӆ ёх якты-ариты хот вєрсӑт. Щимӑщ вєрӆаӆ унтасн рәт община ӆэщӑтсӑт па кашӑӊ пўш хӑнты мир мӑӊхӑтӆӑт пориӆӑты вўянтсӑт.
Светлана Андреевна лупӑс, Екатерина эвеӆ Нижневартовск вош администрация тӑхийн рәпитӆ па кашӑӊ оӆ грант вухӑт хоӆумтӑӆ. Щи утӑт унтасн юхи хӑщум пураитн арсыр хӑнты мир мӑӊхӑтӆӑт ӆыв щи ӆэщӑтӆӑт.
Щӑӆта ма иньщӑссєм рәт община кәща нєӊєм, еӆӆы ищиты ӆыв нәмӑсӆӑт арсыр шуши мир мӑӊхӑтӆӑт кашӑӊ оӆ мӑр ӆэщăтты Светлана Андреевна путӑртӑс:
- Мўӊ вәӆты-хоӆты щиревн ищиты якты-ариты хотэв еӆӆы вәӆты питӆ, кашӑӊ мӑӊхӑтӆ еӆӆы ищиты тәса вєрты питӆўв, ӆәӆн тӑта ӑнтә тәп хӑнтэт, па мирӑт ищиты ат вәсӑт па мўӊ пиӆэва иха ат амтӑтьӆясӑт, муй хурасуп әмӑщ па хурамӑӊ мӑӊхӑтӆӑт хӑнтэт иса ӆэщӑтӆӑт!
Путӑр хӑншӑс: Владимир Енов



