Ӆўӊ пурая юхӑтты кємн кашӑӊ ӑӊки-ащи нәмӑсты питӆ, муй щирн па мӑта тӑхи хуща ӆўв няврємӑӆа тӑм пўш рўтьщӑты рӑхӆ. Тӑм йисн єнумты айӆат пухӑт па эвет арсыр тӑхета ӆўӊӑн мӑнты вєритӆӑт, щит пӑта Югра мўвевн ар тӑхи нємасыя ӆэщӑтман вәӆ.

Нәмӑсыяты: тӑта йис пурайн єнумты вәнтӑт кєрӑтман вәӆӆӑт, ӆыв кашӑӊ йис вєр м­сыева ин тӑмхӑтӆ вәнты нәмӆӑт. Вән асӑтн вәӆты йиӊкӑт еӆӆы пєӆы айӆтые­ва нык увӆӑт, мӑтты ки ӑн па ӆӑӊхаӆӑт тӑм нуви тәрум иӆпийн еӆӆы мӑнты вәӆупсы хурас иӆ вуӆытты. Арсыр хурамӑӊ йиӊкӑӊ ӆорӑт етна юхӑтты пурайн па аӆӑӊ хәняӆн аӆ вуӆиӆӑт, мӑтты ки сорниятн лӑп вўсыйт.
Ӆўӊ атӑтн па кєрӑтман нуви атӑт тыв юхӑтӆӑт. Щи щосӑтн тәрмев аӆ хәтӆӑӆ, мӑтты ӆўв тывеӆт-тухеӆт ӑӊкӑрмийӆ, вантӑӆ, муй хурпи хурасӑӊа ӆўв питӑс.
Ар пєлӑк хӑннєхә тӑм йисн ӆыв канэӆа тӑйты машинайӆаӆн сыр-сыр тӑхия рўтьщӑты ӊхӆӑт. Итәх хоттєӆ хәята-нєӊӑта щимӑщ вєрӑт юхи хӑщум оӆэвн мєт әмща йисӑт. Вантэ, ӆыв канэӆа ма­шина тӑйты хӑннєхәйт, мӑта тӑхета ӆӑӊхаӆӑт муй нумсэӆ питӆ, иса щив ӊх­ты вєритӆӑт. 

Мєт оӆӑӊ вєр щи хӑн­нєхуятӑт пӑта, щит, хуӆ­та пєӆы нәмӑӆмӑӆӑт, щиты еӆ мӑнӆӑт. Ӆывеӆа иса нємуӆты хӑннєхә инь­щӑсты ӑн па мосӆ. Щи­мӑщ хәйт-нєӊӑт иса ӆыв щирӆаӆн арсыр тӑхета ӊхты вєритӆӑт. И тӑхийн рўтьщӑӆӑт па ӛхӑт па щимӑщ арсыр кәртӑта па вошӑта па еӆӆы пєӆы ӊхӆӑт. 
Кимит вєр щи хәйт-нєӊӑт пӑтэӆа, хуты ты­веӆт-тухеӆт мӑнтэӆ кў­тӑтн ӆывеӆа шєӊк ар вух сухуптӑты иса ӑн па мосмитӆ. Щи хӑннєхуятӑт муӆты ӆәмӑтты сухӑт па арсыр ӆєтутӑт иса панӑн вўты щирӑт тӑйӆӑт. Ӆывеӆ тывеӆт-тухеӆт па ӆавӑртӑӊ пурмӑсӆаӆ муйӆаӆ пиӆа иса аӆтӑсыйӆты ӑн па мосмитӆ. Щит мкєм вән па тынӆышӑк вєр сыр-сыр па тӑхета рўтьщӑты ӊхты пурайн. Щи киньща нын щемьяйн хуща нӆкєм хӑннєхә ки тӑйӆӑты, щит иса кашӑӊ ӆўӊ тыӆӑщн ар­сыр ай кәртӑта па вән во­шӑта рўтьщӑты щирӑтн нын ӊхийӆты вєритӆӑты. Щӑӆта машинайн еӆӆы рўтьщӑты ки мӑнӆӑты па ай няврємӆӑн пӑнӑн вўсты, щит мєт м вєр вєрсӑты. Вантэ, нын пиӆана вәӆты айӆат пухӑт па эвет кўш кєпа арсыр па мўвӑт муй йиӊкӑт вантты па мсые­ва артаӆӑты вєритӆӑт. Хән нын няврємӑта лупӆӑты, хуты па муй щирн нын еӆӆы мӑнты ӛшӑн питӆ, щиты няврєм ищиты нумса вўӆ, муй щирн вән ёхӆаӆ пиӆа ӊхӑс. 
Мӑта хӑннєхә вантӑс, мосӑӊ, нын пиӆана ӊ­хум пух муй эви еӆӆы щи вєрӑт унтасн ӆўвеӆа, вә­на йитӑӆн, муӆты сӑмӑӊ па мосты рәпата айн-айн мущатӆ. 
Па тӑхия юхӑттєӆн ай пухӑт па эвет ищи кўрумн уша павӑтӆӑт, муй щирӑтн ӆывеӆа еӆӆы вәӆты па муй вєрты мосӆ. Щи тумпийн машинайн рўтьщӑты мӑн­ты пурайн ӑӊкет-ащет ӆыв пиӆэӆа ӊхты няврємӆаӆ пиӆа арсыр вєрӑт оӆӑӊӑн ӆыв кўтэӆн путрємӑты вє­ритӆӑт. 
Муйсӑр әмӑщ па хура­мӑӊ рўтьщӑты тӑхет Югра мўвевн мўӊ тӑмхӑтӆ вў­шӑт эвӑӆт еӆӆы тӑйӆўв? Муй пӑта мўӊева машинайн хоттєӆ ёхӆўв пиӆа сыр-сыр рўтьщӑты тӑхета ӊх­ты рӑхӆ?
Мосӑӊ, нын арсыр йис пурайт уша вєрӆӑты па вантӆӑты, муй щирн тӑм увӑс мўвевн арсыр рўщ вошӑт омӑссыйт. Ӆыв кўтэӆн Сәрханӆ вош вәӆ. Щит пӑта лыпӑт тыӆӑщ оӆӑӊмит хӑтӑӆн Сәрханӆ вошн ванӆтупсы нємасыя вєрӆа, хута ванӆтӑӆы, муй щирн ӆўв йис пурайн омӑссы. Щи тумпийн ар­сыр вошӑт ищи катра омӑссыйт, щит Тәпӑӆ вош, Сўмӑтвош па йис пураитн вәӆум Мангазея нємуп вош. Щи Сәрханӆ вошн вєрты ванӆтупсыйн уша павӑтӆӑты, муй иты рў­щӑт тыв юхӑтсӑт, муйсӑр йис пурмӑсӑт ӆыв катра тӑйсӑт. Щит, нәмӑстємн, шєӊк әмӑщ па хурамӑӊ ванӆтупсы нынана питӆ!

Щимӑщ ванӆтупсы тум­пийн нын сыр-сыр ис­кусствайт, арсыр кӑсупсэт па ар вєр вєрты хӑннєхуя­тӑт «Самотлорские ночи» нємуп мӑӊхӑтӆа ӊхты щир па тӑйӆӑты. Щимӑщ хурамӑӊ мӑӊхӑтӆ лыпӑт тыӆӑщн Нижневартовск вошн кашӑӊ нуви ат пу­райн щӑта вәӆты вошӑӊ хӑннєхуятӑт ӆэщӑтӆӑт. Итәх айӆат хуятӑт нарӑс­ӆӑӆӑт, кимит ёх – ариӆӑт, хәӆмит – якӆӑт муй па аӆ рўтьщӑӆӑт. 
Щӑӆта лыпӑт тыӆӑщ сухӑнты кємн Урай вошн вәӆты тәрум хӑрыйн ищиты «Фестиваль воздушных змеев» хурамӑӊ ванӆтупсы вошӑӊ хәйт-нєӊӑт ӆэщӑт­ты питӆӑт. Щи фестиваль вєрты тӑхия нын араттєӆн иса хоттєӆ ёхӆан пиӆа юхӑтты вєритӆӑты! 
Еша ӛхӑтшӑк, вәщ ты­ӆӑщ оӆӑӊмит хӑтӆӑтн, Ём­вошн Мўвтєӆ мирӑт ай хо­пӑӊ кӑсупсэт ӆэщӑтты пит­ӆыйт. Щив тӑм оӆн мӑтты ки араттєӆн 200-кєм хә па нє 12-кєм па хон пєлӑк па 19-кєм тӑхи мўӊ округев арсыр ай кәртӑт па вән вошӑт эвӑӆт иха юхӑтӆӑт па ӆыв кўтэӆн ай хопӑтн мсыева кӑсты вўянтӆӑт. 
Щи киньща вәйт ӆор тыӆӑщн ищи арсыр ху­рамӑӊ тӑхетн нын ма рўтьщӑты щирӑт мущӑт­ӆӑты. Этнопарк «Силава» («Еӆӆы вәӆты щир») нє­муп тӑхия иса ӊхты вє­ритӆӑты. Щи тӑхи Конда юхан хуща шєӊк хурамӑӊ тӑхийн омӑсӆ.
Мегион вошн «Хӑтӆые» нємуп мӑӊхӑтӆ ищи ты­ӆӑщ пўншӆы. Щи тӑхи ху­ща нын хӑнты мир якӑт-арӑт уша павӑтты щир тӑйӆӑты. Ӆӑӊкипос вошн ищиты «Таёжная застава» нємуп ванӆтупсы пўнш­ӆы, хута ӛхӑӆ эвӑӆт нёӆӑт єсӑӆты поса рӑхӆ, аӆты кєшийн ӆаӆясты щирӑт ванӆтӑты па арсыр вєр уша павӑтты.
Тӑмӑщ әмӑщ ванӆтупсэт тӑм ӆўӊӑн Югра мўвевн ӆэщӑтты питӆыйт. Нын тәп рўтьщӑты тӑхи мсыева па тўӊщирӑӊа пириты вєритӆӑты!

Ёмвошн Югорской государственной университет тӑхи хуща рәпитты нє Лика Андреевских хӑншум путӑр хӑнты ясӑӊа тулмащтӑс: Владимир Носкин