Саша ӑӊкеӆ пиӆа юхан хо­нӑӊӑн шәшӑс. Щӑӆта ӆын вәӆаса омӑссӑӊӑн па пӑӆӊӑт пєӆы әмӑщӆуман вантты питсӑӊӑн.

– Ӑӊкие, вантэ – вән кев хот, – пӑӆӊӑт пєӆы вантман Саша лупӑс.
– Па амп.

Саша пухие вусты турн хўват хә­хӑӆман нәмӑсӑс, мӑтты ки, ӆўв тух­ӆӑӊ хоп иты Кев нўмпийн пәрӆяӆ, ӑӊкеӆ киника вўс па пухӑӆа лупӑс, хуты ӆўв еша ӆўӊӑтӆ. Роман Саша турн хуща муӆты шиваӆӑс па щи утые хуӆтпєӆа хунтас. Щӑӆта турн хўват навӑрты питӑс. Ӛхӑт х сая хӑнємӑс, Саша ӆўв пеӆн хәхӑӆмӑс. Хунтаты утые х сайн омсӑс. Щит сорни пўнӑӊ шоврые вәс, ӆўв пўнӑӆ хӑтӆ эвӑӆт вуӆийс. Сашая сорни оӆюп мәстӑс. Шоврие айе, хәскєм сантимєтра вәс, ӆўв юнтут иты вәс. 

– Нӑӊ муйсӑр войе?
– Ма – сорни шоврие.
– Ма – Саша. Әмӑщ, щимӑщ шовриет ӑн вәӆӆяӆӑт, нӑӊ хуӆна путӑртты хошӆӑн! 
– Нӑӊ мӑнєм шиваӆӑсэн, щирн ма вәӆӆум.
– Па муй. Ин ӑӊкємн сора кӑншты питӆыюм. Нӑӊ, шоврие, ма пиӆєма мӑнӆӑн? Рюкзак хирєма ӆуӊєма!
– м.

Шоврие имухты хира ӆуӊємӑс. Саша ӑӊкеӆ хуща хәхӑӆмӑс, ӆўв тәп пухӆ кӑншты питсӑӆэ, ӆын иха юхи мӑнсӑӊӑн. Шовӑр хир ӆыпийн шитама омсӑс. Юхи юхӑтмаӆн Саша ӆўв хот йитӆа мӑнӑс па Хӑтӆӑӊ шовриеӆ ӑшкап ӆыпия хӑнятсӑӆэ. Саша пухия юӆн хот вой тӑйты ӑн рӑхӑс, щит пӑта ӆўв ӑӊкеӆа-ащеӆа Хӑтӆӑӊ шовриеӆ оӆӑӊӑн ӑн лупӑс.

– Нӑӊ шєӊк ущхўӆь войе, – Саша шоврия лупӑс.
– Юнтты питӆумн, – йиӆуп ӆәхӑс лупӑс. 

Ӆын амтӑӊа юнтты питсӑӊӑн. Ванкўтӆы Сашая мӑрєм вәс, вантэ, ӆўв яй, упи, апщи ӑн тӑйс.

Ин Саша рўтьщӑс, па хӑтӆӑн ӆўв хира Хӑтӆӑӊ шовриеӆ омсӑӆсӑӆэ па аӆӑӊ сахăт няврємӑӊ хӑра юнтты мӑнӑс. Щи пурайн щӑта нємуӆт хуят ӑнтәм вәс, па Саша шовриеӆ пиӆа рєп эвӑӆт хӑтӑтьӆяс. Сыры шовриеӆ хӑтумӑс, ӆўв пеӆн Сашаев. Еӆӆы хӑнмӑты юнт юнтсӑӊӑн, ӛхӑт юхи мӑнсӑӊӑн.

Интӑм Сашая кашӑӊ хӑтӆ амтӑӊа вәс, ӆўв щимӑщ хӑни ӆәхӑс тӑйс, шовӑр кашӑӊ хӑтӆ ӑшкола пийн Саша пухиеӆ ӆавӑӆсӑӆэ. Пуха ӆўв пиӆэӆа шєӊк әмӑщ вәс. Ӆўв йиӆуп ӆәхсӑӆ хурӑт хӑншты вәнӆтӑсӆэ, еӆӆы ӆўв хурамӑӊ хурӑт хӑншӑс, щи тумпи ӆын иха конструктор эвӑӆт тўтӑӊ хоп вєрсӑӊӑн. Сашая амтӑӊа йис.

– Ӑӊкие, ма юнтут ӆәтсум – щит шовӑр, – роман Саша шоврӑӆ ёшӊӑӆа вўйман ӑӊкеӆа лупӑс, щи артӑн шовӑр юнтут ропӑх вєрӑс.
– Щикєм м, муйсӑр м юнтут. Тӑм войе хӑнты щирн шовра аӆьщӑӆы.
– м, ма нәмты питӆум. Ӑӊкие, хӑнты мир оӆӑӊӑн еша путарта!

Саша ӑӊкеӆ хӑнты па рўщ щирн Ас хонӑӊӑн омсум рәт кәртӑӆ оӆӑӊӑн стихӑт хӑншиӆӑс, итәх пурайн хӑнты мир вәӆупсы оӆӑӊӑн путӑртӑс.

– Имета вәнтӑн мӑӊ тӑхета ӊхты ӑн рӑхӆ. Икета тәп щив ӊхты рӑхӆ. Вәнта мис кӑншты мӑнӆӑн ки, щӑта айӆтыева шәшты мосӆ, х нўвӑт шўкатты, нампӑр ёвӑӆты па щӑта вой веӆпӑсӆӑты ӑн рӑхӆ. Увӑс мўвн шуши мир йистєӆн мўв-йиӊк ӆавӑӆман тӑйӆӑт па Ная-Вәрта пойкщӑӆӑт.
– Ӑӊкие, хӑнты моньщ моньща! 
– Ма хӑӆэвӑт нӑӊена «Эви па акань» моньщ моньщӆум.
– Ӑӊка, нӑӊ шєӊк әмӑщ моньщӑт моньщӆӑн.

Хән ӑӊки-ащи юӆн, шоврие юнтут иты уӆ.
Ипўш шовӑр Сашая лупӆ:
– Саша, ешавәӆ ма рәт ёхӆам хуща мӑнӆум. Ма нәмӑсӆум, ма нӑӊ хущена мойӊа юхтыйӆты питӆум.
– Нӑӊ рәтӆӑн хута вәӆӆӑт?
– Ӆыв моньщӑӊ мўвн вәӆӆӑт: щит ма хоттєӆ ёхӆам – ма ащєм, ӑӊкєм, яйӆам, упиӆам, апщиӆам. Щи мўвн иса шоврӑт ма итєма сорнеӊӑт.
– Муй щирн нӑӊ щи мўва мӑнӆӑн?
– Хән хӑтӆӑӊ хӑтӆӑн юханӑн йиӊк вуӆиты питӆ, ма щи пурайн юхан хонӑӊӑн щив навӑрмӑӆум па, мӑтты ки, ӆыӆ рўв хуща ӆуӆаӆум – щиты ма рәт хӑтӆӑӊ мўвєма щи питӆум.
– Нӑӊена әмӑщ, нӑӊ щимӑщ вәӆупсыйн вәӆӆӑн, нӑӊ юхи мӑнӆӑн ки, мӑнєма нӑӊ такӆэна шєӊк мӑрєм йиӆ.
– Аӆ нәмӑса, ма рәтӆамн ищи ӆавӑӆӆыюм, ма ищи ӆыв такӆэӆа шєӊк мӑрємӑсыюм.

Сашая шўмаӆя йис, тәп хот овн хуят кўвӆємӑӆ: щит, нєш, Вовка ӆәхсӑӆ мойӊа юхтӑс.
Шовӑр имухты юнтут иты иӆ рӑк­нӑс па диван хуща ӑӆ щирн уӆӑс.
Саша Вовка ӆәхсӑӆ пиӆа топ­щитсӑӊӑн.

– Ӆӑӊхаӆӑн, ма нӑӊена и хӑня вєр оӆӑӊӑн лупӆум? – роман Саша Вовка ӆәхсӑӆ иньщӑссӑӆэ.
– Па муй, – юхӆы ӆәхсӑӆ лупӑс.
– Ма мутра ӆәхӑс тӑйӆум.
– Муйсӑр ӆәхӑс нӑӊ тӑйӆӑн?
– Вантэ-сӑр!

Ӆәхӑсӊӑн Хӑтӆӑӊ шовӑр хуща ванамӑсӊӑн.
–Хӑтӆӑӊ шоврие? – Вовка иньщӑссӑӆэ.
– Ӆўв, вантэ, ин юнтут иты ропах вєрӆ, тәп ӆўв путӑртты хошӆ.
– Нӑӊ муй нхӆӑн?
– Ӑнтә! Шоврие, я, щи вуӆыя-сӑр ропхӑӊа вәӆты! – Сашайн така партсы.

Ӆын шовӑр пєӆы ванамӑсӊӑн, ӆўв юнтут иты уӆ.   
Роман шоврие сємӊӑӆ пўншсӑӆэ па нух омсӑс. Вовка пакнӑс.
– А-на-нам, щимӑщ вєр вәӆӆяӆ хән? – Вовка иньщӑсӑс.

Вет минута пийн Саша, Вовка па шовӑр иха юнтты питсӑт. Ӛхат Вовка юхи мӑнӑс, шовӑр па щи юнтут иты йис.
Шовӑр пиӆа амтӑӊа вәс.
И пўш Саша шовӑр пиӆа хот пў­ӊӑӆн шәшиӆӑс. Аӆ нәмӑсман хӑни ӆәхсӑӆ ӑн хӑнятсӑӆэ. Хуйн щимӑщ әмӑщ ӆәхӑс уша вєрӆы. 

Ӆын рєп эвӑӆт хӑтумӑсӊӑн, ро­ман вән амп юхтӑс па шовӑр пєӆы хурӑтты питӑс, шовӑр амп эвӑӆт хунтас. Па ампӑт єтсӑт па шовӑр пєӆы хурӑтты питсӑт. Шовӑрлэӊки вәнта хунтас, па ампӑт ӆўв пеӆн хәхӑӆмӑсӑт. Саша ищи ӆыв пеӆн мӑнӑс. Шовӑр па ампӑт шєӊк хўва питсӑт. Саша ӆывеӆ кӑншӑс, кӑншӑс па ӑн вәйтсӑӆэ. Роман ӆўвеӆа пӑӆ­тапа йис. Ампӑт юхӆы кєрӆӑсӑт, шовӑр ӑнтәм. Саша ӆўвеӆ хўв кӑнш­сӑӆэ, ӑн вәйтсӑӆэ па юхи мӑнӑс.

Саша м арат хӑтӆ Хӑтӆӑӊ шоврӑӆ вәнтӑн кӑншсӑӆэ, м ӆәхсӑӆ ӑн вәйтсӑӆэ, мурта хоӆӆӑс. Пух нәмӑсӑс, аӆпа, шоврӑӆ вуӆиты юхана на­вӑрмӑс па ӆўв хӑтӆӑӊ мўвӑӆа щи мӑнӑс.

Щиты щи вәс: Хӑтӆӑӊ шоврӑӆ рәтӆаӆа па ӆәхӑсӆаӆа – хӑтӆӑӊ шоврӑт хуща кєрӆӑс. Ампӑт эвӑӆт хәхӑӆман ӆўв юхана юхтӑс, щит хӑтӆӑӊ хӑтӆ вәс, щирн ӆўв юхан нўмпия навӑрмӑс па ӆыӆ рўв хуща ӆуӊємӑс, хӑтӆӑӊ мўвӑӆа кєрӆӑс. 

И пўш Саша шоврӑӆ кӑншмаӆ пийн юхи юхтӑс, ӑӊкеӆ ӆўвеӆа лупӑс, ешавәӆ апщеӆ сєма питӑӆ. Саша шєӊк амтӑс. 

Моньщ хăншăс:Наталья Мешалкина 
Хӑнты ясӑӊа тулмащтӑс: Людмила Гурьева