Щимӑщ нєм тӑйты сыр-сыр ай пурмӑсӑӊ ванӆтупсы вәйт ӆор тыӆӑщ 25-мит хӑтӑӆн «Торум Маа» музей хотн Ёмвошн мӑнӑс. Тӑм ванӆтупсы щӑта кашӑӊ оӆ мӑр рўщ щирн «Большое путешествие» проект унтасн ӆэщӑтӆы.

Тӑм кўтн Аган кәртӑӊ шуши мир ремёс­лайт хот тӑта «Аган мўв кәща нє» нємпи пурмӑсӑӊ ванӆтупсы Ёмвошевн вәӆты хәйт-нєӊӑт пӑта м­сыева вєрӑс. Щи тӑхийн рә­питты хӑннєхуятӑт ӆў­веӆ Фёкла Семёновна Бондаренкая шәӊта кантсэӆ. Вантэ, щи хӑнты нє сырыя мӑнум оӆӑтн Аган кәртӑӆн Нижневартовской районӑӆн хӑнты мирев йис пурмӑсӑт иха ӑкӑтты па якты-ариты щирӑт еӆӆы тәты хот тўӊщирӑӊа щи пўншӑс. 

Щи тӑхеӆ Фёкла Бонда­ренко шәӊӑт тәнӆуп ты­ӆӑщ 16-мит хӑтӑӆн 1996-мит оӆн Аган кәртӑӊ эт­нографической музей-театр щирӑӆн мсыева ӆэщӑтсӑӆэ.

Щи вўшӑт эвӑӆт 30 оӆ мӑр Нижневартовской районӑн щимӑщ тӑхи рәпитӆ, хута Аган мўвеӆн вәӆты хӑнтэт па юрнӑт ӆыв йис пурмӑсӆаӆ, ӆә­мӑтсухӆаӆ, арӆаӆ, моньщ­ӆаӆ, вәӆты-хоӆты хурасӆаӆ щи хот унтасн еӆӆы тәты вєритӆӑт.  

Щи ут хӑщум оӆӑтн рўщ кәщаитн Аган кәртӑн вәӆ­ты «Центр национальных промыслов па ремёсел» тӑхия йиӆпа нємӑтсы. 

Щи тӑхийн методиста вәӆты нє Анастасия Се­мёнова тӑмхӑтӆ иха ӑк­тӑщум Ёмвошӑӊ хӑн­нєхуятӑт еӆпийн пре­зентация хурӑт ванӆтӑс па лупӑс, муй щирн хӑ­щум пураитн ӆыв хуят­ӆаӆ рәпитӆӑт. Ӆўв ясӑӊ­ӆаӆ щирӑтн, сырыя тӑм тӑхеӆ Аганской этног­ра­фической музей-театра вәӆмаӆ, мӑта утэӆ па Россия мўв народной мастерӑн па Нижневартовской район Почётной гражданин нєм тӑюм нєӊӑӆн Фёкла Се­мёновна Бондаренкайн ӆэщӑтса. 

Тӑмхӑтӆ музей хотэӆн ӆўв ёшӊӑӆаӆн вєрум сыр-сыр ай па вән пурмӑсыет иса вәӆӆӑт, щит сӑк эвӑӆт кӑртум хурамӑӊ тўрӆоп­сӑт, пўнӑӊ сух эвӑӆт ёнтум ай пурмӑсыет, арсыр ака­нят, мӑта утӑт васы па ӆәнт нюӆӑт эвӑӆт вєрман вәӆӆӑт, ай нюки хотӑт па ӆәнтӑӊ сапӆӑт эвӑӆт ӆэщӑтум ар щирн ӆәриты ӆәӊханьщупӑт. 

Мєт оӆӑӊ музей хот йитн нын «нюки хот» шиваӆӑты вєритӆӑты. Щит, вантэ, хӑн­нєхә вәӆты хот. Щи тӑ­хийн хә муй нє сєма пит­тӑӆ, ай пурайт вўш эвӑӆт па вәна йитӑӆ вўшӑӆ вәнты єнумтӑӆ. Щӑӆта па ищи щи хотӑӆ эвӑӆт ӆєтутӑт муйт кӑншты мӑнтӑӆ. Ӛхӑтшӑк ӆўв пўӊӆӑӆн вәӆты-хоӆты па мир хӑннєхәйт уша вєрӆ. Еша вәӆ хоттєӆ хуятӑӊа муй няврємӑӊа йитӑӆ. Щи киньща ищиты вәӆупсы хўваттӑӆн арсыр м вєрӑт ӆўв пўӊӆӑӆн вәӆты хуятӑ­та тәса ӆэщӑтӆ. Щи хотӑӆ эвӑӆт кашӑӊ хӑннєхә пурайӆ юхӑтты кємн иӆ­та мирӑӆа рўтьщӑты айӆ­тыева щи мӑнтаӆ. Тӑта хуӆна мӑӊ тӑхи вәӆ, хута хӑнтэт па юрнӑт пўпи ух па юӆн тӑйты ӆәӊхӆаӆ еӆпийн пойкщӑӆӑт. Щи киньща тӑм музей хотэӆн катра хӑннєхә мой вєрты вєрӆаӆ муй тӑм нуви тәрум иӆпия юхӑтты щирӆаӆ тәса тӑта рәпитты хәятн-нєӊӑтн мсыева ванӆтӑ­сы. Щӑӆта «Ӆәмӑтсух» нєм тӑйты хот йитэӆн арсыр хӑнты ӆәмӑтсухӑт: милӑт, рнасӑт, єӆсайт, кўвщӑт, нәй сӑхӑт, молупщет, сӑхӑт, вейт па тәпрӑт нын тӑта шиваӆӑты вєритӆӑты. 

Щи тумпийн нарӑсӆӑты хӑт па уша вєрӆӑты, щит нарӑс х, тор сӑпӆ х, нын х па тумран. «Воньщумут ӑкӑтты тӑхийн» арсыр воньщупӑт па тунты эвӑӆт вєрум хушапӑт вәӆӆӑт. Нохӑр х ӆєр эвӑӆт сєвум анӑт па тӑм музей хотэвн тӑйӆыйт. «Хўӆ веӆпӑс» вєрӑт хот йитн вар тә­хӑрты хӑт, ар хурасуп пәнӑт, ай хопӑт, щӑӆта ай хоп воӊхты ӆаймӑт па арсыр хоӆпӑт муй сыр-сыр сәпсӑт тӑта мсыева вантты вєритӆӑты. «Вәнт вой веӆпӑс» хот йитн ищиты ӛхӆӑт па арсыр вой веӆты нёӆӑт, сєсэт, щорканӑт па сыр-сыр вой веӆпӑсӑӊ пурмӑсӑт уша вєрты щир тӑйӆӑты. «Вўӆы тӑйты вєр» хот йитн вўӆы кирты пурмӑсӑт, әх­ӆӑт, тынщаӊӑт па сўвӑт иха ӑкӑтман вәӆӆӑт. Щи­мӑщ музей хот Аган кәр­тӑн Нижневартовской районӑн ин тӑмхӑтӆ вән­ты мсыева рәпитӆ.

Тӑмӑщ «Аган мўв кәща нє» пурмӑсӑӊ ванӆтупсыйн округев шуши мир пра­вайт вәньӆьты нє Людмила Алфёрова вәс па тӑмиты путӑртӑс:

- Шєӊк м, хуты «Боль­шое путешествие» вєр тӑмхӑтӆ рәпитӆ. Щи унтасн Аган кәртӑӊ шуши мир веӆпӑсӑт па ремёслайт центр тӑхийн вәӆты хӑн­нєхәйт «Торум Маа» му­зей хотн ай пурмăсӑӊ ванӆтупсы вєрсӑт!

Мєт юхи хӑщум кўтн Ульяна Кащеева, Югра мўвев культура депар­тамент тӑхийн рәпитты нє, нӛхмӑс, хуты Аган кәр­тӑӊ вєрӑнтты ёхӆўва-нєӊӆў­ва вән пәмащипа лупты мосӆ, муй хурпи хурамӑӊ па тәс хӑнты пурмӑсӑт вєрӆӑт!

Путӑр хӑншӑс: 
Владимир Енов